Direct naar (in deze pagina):inhoud, zoeken of menu.

U bevindt zich op: Home Over deze VTV Meer blogs De potentie van preventie - Marieke Verschuuren

De potentie van preventie

Marieke Verschuuren

Begin oktober gaf ik een college over publieke gezondheid aan sociaal verpleegkundigen. Het onderwerp gezondheidswinst van preventie lokte veel discussie uit.
De verpleegkundigen zagen in hun dagelijkse praktijk dat het bijvoorbeeld slecht gesteld is met de kennis van mensen over gezonde voeding. Ze waren verbaasd dat effectstudies van leefstijlinterventies vaak zo weinig effect laten zien.

Toch is één van de kernboodschappen van het VTV-2010 rapport Effecten van preventie dat kortdurende leefstijlinterventies vaak geen blijvende effecten hebben. Aan de andere kant zijn prijsmaatregelen en wetgeving wel bewezen effectief. Ook is aangetoond dat gezondheidsbevorderende interventies in de eerstelijnszorg bij mensen met een verhoogd risico effectief zijn in het verminderen van ongezond gedrag. Tegelijk blijkt het aanbod en bereik van dat type interventies vaak heel laag te zijn, waardoor de totale effecten toch tegenvallen.

Een andere kernboodschap van het rapport luidt dat er – gelukkig – steeds meer bekend is over de effecten van preventie. Maar daar worden weer de kanttekeningen bij geplaatst dat er vooral kennis is over de effecten op ongezond gedrag. Er is minder bekend over de effecten op het ontstaan van ziekte of vroegtijdige sterfte; over de echte gezondheidswinst, dus. Ook is er weinig bekend over de langetermijneffecten van preventie, de effecten op sociaaleconomische gezondheidsverschillen en de effecten van omgevingsmaatregelen.

Al met al is er dus nog veel dat we niet weten over de effectiviteit van preventieve interventies. Dat neemt niet weg dat het van belang is om dat wat we wél weten breed beschikbaar te maken voor beleidsmakers en professionals ter ondersteuning van het beleid. Daarom zal voor de VTV-2014 de laatste stand van zaken over effectiviteit van preventie, gericht op een aantal belangrijkste gezondheidsdeterminanten, in het Nationaal Kompas Volksgezondheid worden geactualiseerd. Daarnaast maakt het Loket Gezond Leven informatie over specifieke interventies beschikbaar voor professionals via de Interventiedatabase.

De verpleegkundigen die bij het college waren zagen een groot gat tussen de potentie van leefstijlinterventies en de daadwerkelijke gezondheidswinst die deze interventies opleveren. We discussieerden over hoe dit nu komt. Eén belangrijk aspect is dat gedrag weerbarstig is. Het blijkt erg lastig voor mensen om hun gedrag structureel aan te passen. De verpleegkundigen herkenden dit ook vanuit hun dagelijkse praktijk. Waarom lukt het sommige mensen wel en andere niet om hun gedrag aan te passen? Daar zou je eigenlijk meer van willen weten om effectief te kunnen interveniëren.

In het Nationaal Kompas Volksgezondheid heeft de nadruk tot nu toe vooral gelegen op de determinanten van ongezondheid; waarom wordt iemand ziek? Ter voorbereiding op de VTV-2014 zal er volgend jaar in het Kompas ook aandacht worden besteed aan determinanten van gezondheid; waarom lukt het de ene persoon wel om gezond te blijven, of actief te blijven ondanks een chronische ziekte, en de andere niet? Welke mechanismen spelen daarbij een rol? Door de laatste inzichten hierover bij elkaar te brengen komen we hopelijk een stapje verder in het slechten van de kloof tussen de potentie van preventie en de beperkte opbrengst die we tot nu toe zien in de praktijk.

Overzicht (56 blogs)

  • Mw.

    Eind september heeftt het SEO Economsich Onderzoek de resultaten gepubliceerd van een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse van de behandeling door een dietist van patienten met overgewicht/obesitas en waarbij sprake is van comorbiditeit. Uit de analyse blijkt dat de behandeling bij deze grote groep patienten door de dietist zeer kosteneffectief is en dat deze kosteneffectiviteit toeneemt wanneer de behandeling intensiever is. Ligt daar niet een belangrijk aanknopingspunt om te intervenieren in leefstijl? Omdat het effect pas op langere termijn bij de patient voordeel oplevert, is het van belang bij de start van de behandeling evt. barrieres weg te nemen. daar hoort een adequate vergoeding bij. Als maatschappij moeten we durven investeren in leefstijlinterventies. Het verdient zich meer dan terug: 1 euro dieetbehandeling levert netto 14 tot 63 euro op. De resultaten zijn te vinden op de website van de Nederlandse Vereniging van Dietisten (http://www.nvdietist.nl).

  • Dr.

    Beste Anja,
    Bedankt voor deze aanvulling en het onder de aandacht brengen van dit interessante rapport. Toch zie je ook weer in dit rapport dat er maar weinig studies zijn die naar de lange termijneffecten van de behandeling van diëtisten hebben gekeken, en dat degenen die dat wel deden, op de langere termijn een teruglopend effect zagen. Er is dus ook veel wat we niet weten (wat zijn de lange termijn effecten, hoe kunnen we ervoor zorgen dat effecten blijvend zijn). Daarmee wil ik zeker niet zeggen dat we daarom nog niet zouden moeten investeren in leefstijlinterventies, want er is genoeg bewijs waarop wel gehandeld kan worden, maar ik denk toch ook dat we tegelijkertijd moeten investeren in meer kennis.

Plaats bericht

Geef uw reactie

Velden gemerkt met een * zijn verplicht.

Controlevraag

Om te voorkomen dat automatische scripts misbruik maken van dit formulier willen we u vragen antwoord te geven op de volgende simpele vraag.

Meer blogs

VTV-2014-Pay-off-Een-Gezonder-Nederland

Service